Propolis jest substancją wzmacniającą konstrukcję ula, uszczelniającą i zabezpieczającą wnętrze ula przed rozwojem drobnoustrojów. Jest też spoiwem służącym zarówno do przytwierdzenia plastra do ścian ramek, jak też naprawy wszelkich uszkodzeń ula. Kitem pszczoły polerują oraz dezynfekują wnętrza komórek w plastrach przed złożeniem nowych jaj. Zakitowują też szkodnika, który dostał się do ula, po uśmierceniu go jadem.

 

Źródłem propolisu są zbierane przez pszczoły smoliste i balsamiczne substancje pączków niektórych drzew i krzewów oraz żywica znajdująca się w szparach kory drzew.

 

Dotychczas wyodrębniono około 300 substancji wchodzących w skład propolisu i ilość ta ulega systematycznie zwiększeniu w miarę rozwoju badań. Wśród poznanych składników propolisu znajdują się substancje z grupy: flawonoidów, kwasów fenolowych, estrów aromatycznych, alkoholofenoli, ketofenoli, kumaryny, substancje lipidowe i woskowe, biopierwiastki, witaminy, związki białkowe i inne.

 

Według obecnych badań uważa się, że skuteczność działania propolisu stanowi sumę działań wszystkich składników mikrobiologicznie aktywnych. Wiadomo, że bakterie szybko uodparniają się na antybiotyki farmaceutyczne, gdyż wytwarzają antyciała i ten antybiotyk nie będzie już działał na następne pokolenia bakterii. Propolis natomiast to zespół związków chemicznych synergicznie współdziałających. Bakterie nie mają możliwości wytworzenia tylu antyciał w ciągu jednego pokolenia. Nie mając czym się bronić wszystkie giną. Niektórzy naukowcy nazywają propolis antybiotykiem XXI wieku.

 

Analizując budowę chemiczną i skład ilościowy związków chemicznych, wchodzących w skład propolisów pochodzących z różnych źródeł, stwierdza się podobieństwo. We wszystkich, bowiem odmianach występują te same grupy związków, którymi są seskwiterpeny, kwasy aromatyczne i flawonoidy.Przeciwbakteryjne działanie propolisu jest zatem najprawdopodobniej wypadkową ich synergicznego działania, a także innych związków w śladowych ilościach. Mechanizm działania propolisu na drobnoustroje jest złożony i nie da się na drodze prostej analogii odnieść do mechanizmu działania któregoś z antybiotyków. Silne przeciwbakteryjne właściwości znalazły pełne potwierdzenie w obserwacjachprowadzonych podczas ich klinicznego stosowania u ludzi i zwierząt.

 

Kit pozyskuje się przez dokładne oskrobanie miejsc styku ramek z ulem, samych ramek, beleczek odstępnikowych lub powałek. Z jednego ula można pozyskać ok. 50 g. czystego surowca. Można też zwiększać jego produkcję, pozostawiając więcej szpar i pustych przestrzeni. Używa się też specjalnych poławiaczy kitu.

 

Zastosowanie propolisu w medycynie

 

Skuteczność leczenia preparatami zawierającymi propolis stwierdzono w wielu chorobach, jak np. w ropnym zapaleniu skóry o bakteryjnej lub grzybiczej etiologii, czyrakach, egzemach, wreszcie w owrzodzeniach troficznych podudzia i odleżynach. Dobre wyniki leczenia preparatami propolisowymi uzyskano również w innych specjalnościach medycyny, a także w weterynarii.

 

W ginekologii, przy zapaleniu pochwy i szyjki macicy o różnej etiologii, otrzymano znamiennie lepszy wynik w porównaniu z wynikami metod rutynowych.

 

W ortopedii zastosowano plomby kostne z propolisu w przypadkach ropnych zapaleń kości, w wyniku czego usunięto stan ropny – nastąpiła odbudowa tkanki kostnej. Preparaty propolisowe wykazały znaczną skuteczność w leczeniu innych zakażeń oraz ubytków tkanek. Doc. Scheller podaje, że odbudowa tkanki kostnej i tkanki skórnej przy stosowaniu propolisu następuje sześciokrotnie szybciej niż przy stosowaniu innych środków farmaceutycznych. Ponadto rany leczone propolisem nie pozostawiają blizn.

 

Powszechne zastosowanie wyciągów propolisowych obserwuje się w stomatologii – w powikłaniach po usunięciu zęba, a także w leczeniu zapalenia błon śluzowych jamy ustnej i dziąseł. Działa on przeciwzapalnie i przeciwbólowo.

 

Duża wrażliwość szeregu bakterii na etanolowe wyciągi z propolisu, pozwala na jego kliniczne zastosowanie w leczeniu chorób układu oddechowego. Hamuje on rozwój wielu szczepów bakteryjnych opornych na antybiotyki. Kit pszczeli wykazuje możliwości szerokiego zastosowania w leczeniu dróg oddechowych, uszu, zatok przynosowych, gardła. Propolis podaje się chorym na gruźlicę, co stanowi doskonałe uzupełnienie terapii przeciw prątkowej. Kit pszczeli wykorzystany jest zarówno profilaktycznie jak i leczniczo w zakażeniach wirusem grypy oraz zaziębieniach

 

Propolis, w dolegliwościach ze strony przewodu pokarmowego, najczęściej jest stosowany w różnego rodzaju nieżytowych zapaleniach żołądka, nadżerkach błony śluzowej oraz w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Podawany do żołądkowo zwiększa o około 30% wydzielanie żółci. Kit pszczeli ma także działanie odtruwające.

 

Propolis ma szerokie zastosowanie w leczeniu chorób układu moczowo-płciowego, prostaty, żylaków, nowotworów i innych chorób ludzi i zwierząt.

 

W medycynie weterynaryjnej od dawna stosuje się propolis miejscowo przy wykonywaniu zabiegów chirurgicznych oraz w leczeniu zakażonych ran a także wszelkiego rodzaju stanów zapalnych i ropnych zwierząt.

 

Zastanawiający i wart szczególnego podkreślenia jest fakt, że w żadnym przypadku nie obserwowano pogorszenia po zastosowaniu propolisu, jeżeli wykluczono uprzednio przypadki uczuleń. Te zdarzają się stosunkowo rzadko i stanowią ok. 0,25-0,8% wszystkich leczonych przypadków.

 

Kit pszczeli, mimo że był już znany w starożytności, dopiero obecnie znajduje właściwe zastosowanie.

 

Uwaga! Chociaż prawidłowe stosowanie propolisu nie przynosi skutków ubocznych, to należy pamiętać że jest to silny lek, tak więc osoby bez odpowiedniego przygotowania nie powinny same przygotowywać i spożywać wyciągów propolisowych (zwłaszcza z niepewnego pochodzenia). Również zawsze w poważnych przypadkach chorobowych należy skonsultować się z lekarzem przed podjęciem kuracji propolisowej!.

 

Należy też pamiętać że niektóre osoby są uczulone na propolis – mogą niekiedy wystąpić silne objawy!. Dla tego należy przed wzięciem pełnej dawki leku, zrobić próbę!

 

< powrót

Kontakt

Pasieka Rodzinna „Miody Napękowskie”
Marta i Ireneusz Bęben
Napęków 47, 26-004 Bieliny

+48 607 586 804
miodynapekowskie@gmail.com

Warto przeczytać

Nasza specjalność

Specjalnością naszej pasieki są miody spadziowe pochodzące z serca Gór Świętokrzyskich. Należymy do regionalnej sieci „Dziedzictwo Kulinarne Świętokrzyskie”. Pasieka prowadzona jest wspólnie przez Martę i Ireneusza Bęben od kilkunastu lat, na bazie pszczelarskich tradycji rodzinnych.